..::کلام شیرین::..

از جمله بیماریـهای کشنده روان انسـان جهل مرکب است , کـــه بـه راســتی درمـان آن در

نــهایت سخــتی اسـت و جز فضل الهی درمـانی ندارد و جهل مرکب آن اســـت کــه انســـان

حقیقـتی را نـداند و از این نـادانی خود بـی خبر باشد و خود را دانا پندارد و به عبا رت دیگر

نداند و نداند که نداند.

عجب همان جهل مرکب است , زیرا شخص معجب حقیقت را نشناخته و اگر نـه عــــجب در

او پیدا نمی شد . عجب حالتی نفسانی و عارضه معنوی درونی است یعنی جای عجب درون

انسان است و اعضــای بدن در حرکــات و البته زبان آشکار کننده آن است یعــنی از سـخنی

که مــی گوید و حرکات چشم و دست و پایش دانسته می شود که درونش خود بینی است.

امام باقر (ع):سه چیز کشنده و هلاک کننده است , بخلی که اطاعت شود نفسی که پیـــروی

شود , وشخصی که خود را پاک بداند از هر خطا.

1-عجب به عقاعد باطل

یعنی باطلی را حق بداند آنگاه خود را پاک و عقیده خود را بر حق دانسته و از خود راضی

و در اینجا اگــر تفکر می کرد , می دید که اینها نادرست است مانند دینــهای خـــرافــــی و

اختـــراعی و بدگمانی به مسلمانان و جا دادن دشـــمــنی او در دل و در مقام اذیــــت و آزار

رساندن ورفتارهایی شیطـــانی که آن را زیبا جلـوه داده اند و انسانی که به این کارها فــخر

می کند مانند جاهلی کــه عبــادات باطـلی را انجام می دهد و ادعا میکند دیگر پــــیش خـــدا

مقصر نیست و کـــسی که کـار و کردار نــادرستی را درسـت وبه آن مغرور شده  درایــــن

جا به سخت ترین مراتــب عــجب گرفتار شده.

سوره کهف آیه104 : " زیان کارترین مردمان در کــردار آنانند که ضــایع گشــته کوشــش و

کردارهایشان واینها می پندارند که کار نیک می کنند ."

2-اطاعت با منت

یعنی عقاید حق را می پذیرد و کار نیـک انجام مـی دهد ولی همه را از خود می داند و توفیــق

الهی را نــادیده مـی گیرد و هر عمـل به نظـرش چون کـوه جلوه می کند  خود را صاحب حق و

منــت برخــدا می داند اگـر حاجتی داشته باشد باید زود اجابت شود و در آخرت بهترین جــایگاه

داشته باشد.

شکــی نیست این مرتبه از عجب فاسد کننده اعمال استو حرمت دارد یعنی نماز و روزه و حج

و زکات اگر با اینحال انجام شود باطل و اعاده یا قضای آن واجب است.

سوره حجرات آیه17:"بر تو منت میگذارند که اسلام را پذیرفته اند بگو بر من منت مگذارید

اسلامتان رابلکه خدا بر شما منت می نهد که با ایمان راهنما ییتان فرمود اگر راستگو باشید."

امام صادق (ع):"منت از بین می برد کار نیک را"

         شکر خدای کن که موفق شدی به خیر         زانعام و فضل او نه معطل گذاشتت

         منت منه  که خدمت سلطان همی کنی          منت شناس ازاو که بخدمت بداشتت

3-زیاد دیدن عمل خود نسبت به دیگری

هر گاه شخصی عمل خود را بزرگ ببیند و در مقایسه با دیگران خود را بـالاتر بداند , مــــانند

عالمی که خود را از عالم دیگر بالاتر بداند یا عابدی عبـادت خود را بیشتر بداند و یــا خــیری

که خیرو نیکی خود را از دیگران بالاتر ببــیند و ... این مرتبه از عـجب حــرام است و مومن

نباید خود و اعمال خود را از دیگران برتر بداند.

4-عجب در غیر عبادت

عجب در این است که کار خود را ببیند و به آن بنازد و عمل عبادی و کــارهای دنیــوی و یــا

کـمــال و نعمت را از خود دیده و به آن ببالد در جایی کــه خدا فرمود : ای انــسان خـــودت و

داراییت و اعمالت همه ملک خدا و آفریده اوست .

         بر مال و جمال خویش غره مباش              کانرا به شبی و این را به تبی

                         درمان عجب

1- خداشناسی

اینکه خداوند را بمالکیت حقیقی و ربوبی مطلوب و عزت واقعی بشناسد یعنی خود و جهان

آفرینش را مـملوک خدا و تحت تصرف او ببیند و در کار خود و همه  موجودات دقت کنیم و

بدانیم همــه پس از کمال خود  به سنین کهولت وسرانجام به مرگ منتهی می شویم و تمام

موجودات هم رو به زوال هستند و در مقابل خداوند ناتوان و قدرت و بقا تنها برای خداست .

2- خود شناسی

بداند در ابتدا چه بوده و تا به حال که یک انسان کامل شده چه بر او گذشته ودر مورد قوایی

که در بدن او به ودیعه گذاشته بدانیم که بسیاری اختیاری نیست مانند گرسنگی و تشــنگی و

سلامتی وبیماری اندوه و شادی و یادآوری و فـراموشــی و توانــایی و نــاتوانی و در جــایی

بخواهد چیــزی یادش بیاید آن را فراموش می کند و اگر بخواهد چیزی را فراموش کند مرتب

به یــادش می آید و یا بـخواهد بخوابد خوابش نمی بـرد و زمـانی که مـی خواهد بــیدار بمــاند

 ,خواب او را امان نمی دهــد , خلاصه که او از رساندن کوچکترین نفعی به خود عاجز است

و یا دور کردن کوچکترین زیانی به خود ناتوان است.

آیا عاقلی پس از دیدن این حقایق می تواند خود را بالا بداند و کار خود را برتربشمارد . همه

افعال اختیاری هم از خداست.

کسی که دانشــمند شد به چشم خــدا داده مطــالب را مطالعه کــرده و بــه گــوش خــدا داده از

استــادان شنــیده و یا کسـی که سخاوت دارد به مال خدا داده و همه  کمــالات را بــه هــمین

میزان تــصور کنید کــه اگر یــکی از آنچه گفته شد که خدا داده نباشد آن کـار شــدنی نخواهد

بود آیا عــاقلی پــس از دانســتن این حقیقــت دیــگر معجب و خود بین می شود و آن کــار را

بزرگ میشمارد و به آن می بالد .

امام سجاد (ع):"خدایا مرا بنده خود گردان و توفیق بندگی به من مرحمــت فرمــا و عـــبادتم

را به عجب و خود پسندی تباه مگردان"