ازگناهان قلبی و انحرافهان روانی حقد(کینه)است. کینه یعنی از کسی ناملایمی می بیند و یا می شنود و خشمگین می شود و نمی تواند جلوی این رفتار و خشم خود را بگیرد و یا نتواند تلافی کند در اینجا دشمنی ان شخص را دردل جای میدهد به این حالت کینه و یا بغض ویا حقد گفته می شود و اگر این حالت در دلی پیدا شد موجب شقاوت و محرومیت از سعادت در زندگی دنیوی و اخروی می شود.

بنابر این دانستن بزرگی این گناه و زیانهای ان و درمان آن برای طالب سعادت ضروری است ودر قرآن آمده " پروردگارا در دل ما هیچ کینه برای هیچ فردی از اهل ایمان پدید مگردان و ما را از قصد رساندن بدی و شر به مومن نگهدار "سوره 59 آیه  10

بغضهای حرام

بغض به خدا:مانند کسی که به خدا ایمان ندارد و تمام عالم را ظاهر و تمام دلبستگی همان اسباب ظاهری می داند و اگر گفته شود بازگشت همه به سوی خداست  بغض و خشم خدا را در دل جای می دهد که اشد مراتب کفر است و نجاتی برایش نیست.

بغض به قضای الهی :اگر در جایی مانند عزت و ذلت و ثروت و تهی دستی و مرگ وزندگی و حوادث عمومی مانند سرما و گرما و قحطی و سایر بلاها ی عمومی در برابر قضایالهی که با میل او مخالف است خشم کند و اعتراض را در دل جای دهد این حالت بغض حرام و توبه از آن واجب است.

باید بدانیم در برابر حکم الهی چه تشریعی و چه تکوینی باید تسلیم حق شویم و اعتراض و چون و چرا در دل نداشته باشیم  و خداوند آگاهتر به حال بندگان است.

امام صادق (ع)می فرمایند :اگر طایفه ای خدا را به یکتایی بپرستند و نماز و زکات بدهند و حج به جا بیاورند و روزه ماه رمضان بگیرند و به کاریکه خدا و رسول کرده اند چون و چرا کنند و یا در دلشان اعتراض باشد آنان مشرکند و حضرت این آیه را تلا وت کردند"

"فلا و ربک لا یومنون حتی یحکموک فیما شجر بینهم ثم لا یجدون فی انفسهم حرجا مما فضیت و یسلمو تسلیما"  سوره 4 آیه  65

اگر در معنای ایمان دقت شود میدانم که حالت اعتراض ضد ایمان است و کفر به خداست زیرا ایمان تسلیم و یا گرویدن است در مقابل طغیان و سرکشی.

قرآن میفرماید:هر که از قضای الهی نا خشنود است و بلایی که به او رسیده و یا آرزویی که به آن نرسیده نگران است و دل از خدا بریده و امیدی به یاری کردن خدا در دنیا و آخرت نداشته باشد واز این رو بغض خدا را دارد ،پس ریسمانی به گردن خود و خود را از سقف آویزان کند آن گاه ببیند با این کار بلا از او دور می شود و به آن خواسته می رسد .

سوره 22 آیه 15

پس عقل حکم می کند که انسان صبر کند و انتظار فرج و یاری خدا را داشته باشد و بداند که (ان مع الیسر یسرا : با هر سختی آسانی است) و هیچ گاه به پروردگارش بد دل نشود و در این صورت جز زیان دنیوی و اخروی و اجر صابرین محروم می شود .

بغض به پیامبر و امامان : که در این صورت از اسلام بیرون رفته و در روایات تصریح شده دشمنان اهل بیت و پیامبر بدترین کافرانند .

بغض مومن: اگر کسی مومنی را به جهت ایمانش دشمنی او را در دل داشته باشد و به اذیت و آزار او دست زند به مراتب کفر است زیرا علاوه بر انکار حق عناد و دشمنی به حق هم دارد .

گاهی کسی آزاری می بیند و مالش را می برند ویا حقش ضایع می شود در این صورت دشمنی شخصی را به دل می گیرد و باید تلافی کند و دایم بخواهد بلایی سرش بیاید و یا خوشی به او نرسد و از شری که به آن کس برسد خوشحال شود و از هر خیری که برایش مهیا شود ناراحت شود و گاه با تلافی و قصاص هم آرام نمی گیرد ، چنین بغضی حرام  و توبه از آن واجب است.

در این جا عفو یعنی اگر آزردگی پیش آمد آن را ندیده گیرد و یا نشنیده و به دل نگیرد واز سر تلافی بر نیاید بنا به قرآن و روایات آن عمل ستوده و ثواب بی حساب وعده داده شده .

قرآن می فرماید : هر کس گذشت کند و اصلاح نماید پس پاداشش بر خداست. سوره 42 آیه 40

و باز می فرماید :اگر شکیبایی کنید و از انتقام جویی صرف نظر نمایید همانا آن برای صابران بهتر است . سوره 16  آیه  122

قرآن می فرماید: این خوی و عادت نیک داده نشود مگر آنان که شکیبایی کردند و خود را از خشم و کینه ورزی و انتقام جویی نگه داشتند و عطا شود این خصلت پسندیده مگر کسی که بهره ای بزرگ از ایمان و انسانیت داشته باشد و مقامی ارجمند از روحانیت نصیبش شده باشد. سوره 41 آیه 32

البته لازم به ذکر است "در جایی که ظلم بر مسلمانی وارد شد و ستم روا شد واجب است زیر بار ظلم نرود و در برابر ستم ایستادگی کند و از حیسیت و شرافت خود دفاع نما ید هر چند جانش را در این راه از دست بدهد .

آثار کینه

کسی که کینه دیگری را به دل دارد حتما به حسادت هم دچار خواهد شد و نسبت به شخص مقابل نا خشنود است رابطه اش را قطع می کند و این خود گناه بزرگی است و یا او را سرزنش می کند.

امام صادق (ع) می فرماید:کسی که در مصیبتی که به شخصی می رسد شاد کام شد و سرزنش کرد  از جهان نرود تا گرفتار فتنه شود .  ( اصول کافی )

کسی که دشمنی دیگری را به دل گرفت آماده خیانت کردن به او می شود و خواری دیگری هم برایش ارزش می شود و آماده هر آزاری است  از دست و زبان.

امام صادق (ع): هر ستم کند خدا بر او چیره کند کسی را که به او ستم کند یا به فرزندش و یا به فرزند فرزندش.

رسول خدا (ص) فرمود  : دوست ترین راه به سوی خدا دو جرعه است یکی جرعه خشمی که با بردباری آن را برگردانی و دیگر جرعه مصیبت که با شکیبایی رد کنی. ( اصول کافی )

زیانهای دنیوی

هر انسانی در زندگی دنیوی نیازمند همکاری دیگران است به طوری که گاهی به مساعدت دوستانی نیازمند و اگر بخواهد دشمنی شخصی را به دل بگیرد و برای کسانی دیگر هم تکرار شود ،تنها می شود و در سختیها ی زندگی در رنج و دچار ناراحتی درونی می شود تا جایی که براعصاب و روانش اثر گذاشته و بیمار خواهد شد .

زیانهای اخروی

امام علی (ع) می فرماید :هزار دوست کم و یک دشمن زیاد است.

امام صادق (ع) می فرماید زیاد کنید دوستان خود را که در دنیا یار و یاور شما هستند و در آخرت شفاعت خواه شما یند.

درمان کینه

باید پروردگار جهان را بشناسیم و بدانیم  که همه آنچه در جهان است از خداست و در نعمتها ی خدا بیاندیشد که اندازه و شمارش آن از توان بیرون است .خداوند همه را در خدمت بشر آفرید تا از زندگی راضی و خشنود باشد.

   ابر و با د و مه وخورشید و فلک در کارند       تا تو نانی به کف آری و به غفلت نخوری

   همه از بهر تو سرگشته و  فرمانبردار             شرط انصاف نباشد که تو فرمان نبری

در قرآن مکرر امر شده که نعمتهای بی پایان خدا را از یاد نبریم و طغیان و سر کشی و سرپیچی از فرمانش نکنیم و در برابر حق خضوع و خشوع داشته تا دوستی حق نصیب شود .

  " پس یاد کنید نعمتهای خدا را به امید آنکه رستگار شوید "  سوره 7 آیه 74

انسان با ایمان باید در برابر قضای الهی مانند بیماری باشد در برابر امر طبیب حاذق و مهربان.

   کار خود گر بخدا باز گذاری حافظ      ای بسا عیش که با بخت خدا داده کنی

و انسان هر نا ملایمی که به او رسد و به نظرش شر است چه بسا سدی در آن است و خیر آن بیشتر است و گاهی حتی مرگ برای کسی بهتر از زندگی  است چه بسا بنده شایسته ای بوده و زودتر از رنجهای دنیا خلاص شده و اگر تهی دست بوده به این فکر کند که سلامت است و اگر بیمار بوده به این بیاندیشد سایر اندامش در موقعیت بهتریست و نعمت عقل را  نباید فراموش کنیم و صفات عالیه که خدایش برای او در نظر گرفته و این بالاترین حقیقت است.

"خلاصه باید بدانیم که هر اندازه از ناراحتی و گرفتاری است نسبت به نعمتهایش  ناچیز است."  و باید به کوتاهی عمر و زود گذری آن نظر کند وبداند هر لحظه تمام داشته ها و نداشته ها را باید بگذارد و برود و بداند در تمام اعصار یک نفر از افراد بشر در مدت حیات  خود بدون ناملایمیو گرفتاری نبوده و هر چه ثروت و قدرت بیشتر گرفتاری هم بیشتر.

    یک تن آسوده در جهان دیدم                     آن هم آسوده اش تخلص بود

در قیامت پروردگار عالم ازمومنین در برابر گرفتاریها و بلاهایی که در دنیا به آنها رسیده می فرماید حاجتهایی که در دنیا از من خواستید و به شما داده نشد از خوار شما نبود از کوچکی و تنگی دنیا بود و امروز هر چه بخواهید به شما داده خواهد شد .

   بگذرد این روزگار سخت تر از زهر           بار دگر روزگار چون شکر آید

و در حالات پیامبران و امامان و بزرگان دین تامل کند تا بداند 

      هر که در این درب مقرب تر است            جام بلا بیشترش می دهند

خداوند ما را به وظایف دینی آشنا فرماید و توفیق دهد بنده مطیع او باشیم.

 بر گرفته از کتاب" قلب سلیم " شهید محراب آیت الله دستغیب